Künstlerhaus Bethanien


Tarihçe
Merkezi Hastane

70’li yılların başında Protestan Kilisesi bünyesinde hastane olan bina, bugün studio I adı altında Künstlerhaus’un en büyük sergi salonu işlevini görmekte (Foto: Arşiv)	Mariannenplatz’da bulunan Bethanien Binası, 1974 yılında yıkılmak isteniyordu. Bugün inanılması güç gibi gözüken bu karara, binayı işgal ederek karşı çıkan insanların direnişi, binayı mavi ışıkla aydınlattıkları için, Rio Reiser’in şarkılarında olduğu gibi "Mariannenplatz maviydi" şeklinde betimlenmiştir. Bu direnişle bilinçlenen kamuoyu ve eski anıtları korumak için mücadele veren aktivistler sayesinde ki aralarında Künstlerhaus Bethanien GmbH kurumunun kurucu başkanı Michael Haerdter de vardı, Bethanien için yeni kullanım konseptleri geliştirmenin önü açılmıştı. Michael Haerdter’in öncülüğünde çağdaş sanat camiası mimari açıdan büyük bir tarihsel değere sahip çok önemli bir mekana kavuştu. Bethanien 1845-1847 yılları arasında Schinkel Stili tarzında Protestan Kilisesi Hastanesi olarak inşa edilmişti. Schinkel’in öğrencileri Friedrich Ludwig Persius, Friedrich August Stüler ve Theodor Stein’ın, geleneksel dini mimariyi rasyonel mimari ile sentezleyerek yaptıkları bina, bir yandan sanki ebedi kalıcılık hissini verirken, diğer yandan ise geleneksel olanın modernizmin rasyonel akılcılığıyla harmanlanmış bir örneği olduğu izlenimini yaratmaktadır.

Friedrich Engels tarafından "kuşkusuz mülayim yaradılışlı", devlet bütçesini israf eden ve "Romantizm ruhunu mükemmelleştirmek isteyen" biri olarak tanımlanan IV. Friedrich Wilhelm, Bethanien Binası inşasında mimaride bir çeşit devlet vizyonu tasarladı. Monarşi, din ve toplumu aynı potada eritmeyi hedefleyen kral, buna orta çağı çağrıştıran mimari bir çehre kazandırmak istiyordu. Bu nedenle de, mızrak biçimindeki iki kuleyle sembolize edilen Aziz Georg’un sağlam kalesi görünümünde olan Bethanien, orta çağdaki Kuğu Tarikatı düşüncesinden yola çıkılarak reforme edilmek istenen dini yardımlaşma konseptinin bir öğesiydi.	Gutzkow döneminde Bethanien – 1885 yılından bir çelik gravür (Tıpkıbasım: Arşiv)

Giriş salonunun ayrıntıları	Prusya Saray Bahçeleri Genel Müdürü Peter Joseph Lenné, Bethanien’i Luisenstadt bölgesi planlamasına entegre ederken, binanın önündeki Mariannenplatz parkını düzenledi. Devrimin gerçekleştiği 1848 yılında Theodor Fontane’nin Bethanien’in eczacısı olması ise binanın ilginç tarihindeki noktalardan biridir. Tarihi boyunca tıp biliminin damgasını vurduğu binada, bugün artık bu alanın varlığı sözkonusu değildir ve Künstlerhaus Bethanien GmbH kurumu, 25 atölye, üç sergi stüdyosu ve medya laboratuvarına sahip bir sanat merkezi haline gelmiştir. Kurum hem proje atölyesi hem de etkinlik yeri olarak farklı işlevler görmekte, ayrıca yüksek kaliteli kataloglar ve bir sanat dergisi yayımlamaktadır. Kente damgasını vuran ve Mitte ilçesini ön plana çıkaran kısa süreli moda eğilimi atlatan Künstlerhaus, gerçi 90’lı yıllarda Kreuzberg’den son galerinin de taşınmasına tanık olmuştur. Ancak geçen sürede Künstlerhaus’dan sadece bir durak ötedeki Jannowitz Köprüsü yakınlarında ikinci bir galeri merkezi açılmıştır. Kreuzberg’de de yeni galeri projeleriyle kültürel bir canlanma yaşanmaktadır.

	Üst kattan Studio I’e bakış, Giriş Salonu